Categorie: Kronieken uit Congo

Boottocht op de Congo: de storm

Mart Hovens. Het is 20 november. We liggen stil in de haven van Kinshasa. De reparatie van de duwboot duurde natuurlijk langer dan voorzien. Niemand lijkt ook haast te maken. Er komen intussen ook steeds meer goederen en bijbehorende handelsvrouwen aan boord. Ik baal dat ik niet net als de Congolezen kan zijn. Rustig zitten, tutten, dutten, en af en toe een maniokstaaf eten. Ik wacht nu al zo lang dat ik geen geduld meer over heb.

De verkiezingsuitslag in Congo

Mart Hovens. Alles had het regime van Joseph Kabila er aan gedaan om hun belangen veilig te stellen. Door een sterke kroonprins aan te stellen, Shadary, die als minister van Binnenlandse Zaken bewezen had lak aan het volk te hebben door hen bij demonstraties tegen de uitgestelde verkiezingen in 2016 en 2017 met echte kogels uit elkaar te jagen. Activisten en journalisten verdwenen of werden gevangen gezet.

Boottocht op de Congo: het vertrek

Mart Hovens. Het is 19 november 11.30 uur en ik zit op de boot. Het probleem van de achterstallige belasting is nog niet opgelost helaas. Ik ben wel zonder kleerscheuren aan boord gekomen en moet me hier een beetje low profile ophouden. De Veiligheidsdienst heeft gehoord dat er een blanke meegaat en patrouilleert op de kade. André Kadima heeft wel mijn visum weten te verlengen gelukkig. Als dat tijdens de reis zou verlopen, kan ik het niet verlengen.

Boottocht op de Congo: het wachten

Mart Hovens. Onlangs besprak Miriam Grootscholten op deze plek het boek Blauw Hout. In het tweede hoofdstuk vaart Roland Verbiest met de Primus 1 van Kinshasa naar Kisangani (in de Democratische Republiek Congo). Vorige maand voer ik op dezelfde route mee. Ik doe hier de komende tijd verslag van.

Op weg naar verkiezingen in Congo (6)

Mart Hovens. Joseph Kabila werd in 2001 als president aangewezen toen zijn (waarschijnlijk stief-)vader Laurent vermoord werd. Hij was nog jong en had weinig opleiding en ervaring. In 2006 werd hij als president verkozen. Het westen steunde hem omdat ze op die manier een stabiel land dachten te creëren.

Biodiversiteit

Mart Hovens. Onlangs bracht het WWF een schokkend rapport over onze levende planeet uit. We zijn in een nieuw tijdperk beland, het antropogeen. Voor het eerst is er van de miljoenen soorten microben, planten en dieren maar één die de ontwikkelingen bepaalt: wij, de mens. En we houden daarbij nauwelijks rekening met het gegeven dat alle leven onderling verbonden is, dat alles ecologisch in evenwicht moet zijn.

Migratie binnen en buiten Afrika (2)

Mart Hovens. Het is minder in het nieuws dan de stroom van zo’n 5000 Hondurese vluchtelingen op weg naar de VS, maar in het toch al zo geteisterde Kasai zijn de laatste weken 300 tot 400 duizend vluchtelingen aangekomen. Het zijn Congolezen, die op de diamantmijnen aan de andere kant van de grens afgekomen waren.

Migratie binnen en buiten Afrika

Mart Hovens. Het voortdurende geweld en de ebola-epidemie in de provincie Noord-Kivu verjaagt veel mensen van hun huis. Meer dan 1 miljoen inheemse vluchtelingen zijn er nu, waarvan alleen al een half miljoen dit jaar. Onder hen ook vele vrouwen die verkracht zijn en in een veilige omgeving verder willen leven. Sinds vorige week, toen Denis Mukwege de Nobelprijs voor de Vrede won, heeft hun lot gelukkig wat meer internationale aandacht.

Spanningen op weg naar de verkiezingen in Congo

Mart Hovens. De spanningen in de Democratische Republiek Congo nemen toe nu de verkiezingen naderen. Het geweld neemt ook toe. Afgelopen week werden we ergens onderweg door de Presidentiële Garde bedreigd toen we per ongeluk een militair voertuig raakten. Een dag later werd ik overvallen door twee jongens. Ze trokken mijn broek- en blousezakken kapot en namen geld en smartphone mee.

Kabila wint verkiezingen in Congo

Mart Hovens. Nederland, Frankrijk, de VS en de VN-vredesmacht (Monusco) hebben het Congolese regime aangeboden om de verkiezingen van 23 december logistiek te ondersteunen. Maar steeds weigerde het regime de hulp. “Wij zijn een soeverein land. Wij regelen de materiële en logistieke organisatie van deze verkiezingen zelf", zei de kabinetschef van Kabila. "Congo heeft geld opzij gezet om dit in orde te brengen."

8 augustus

Mart Hovens. Dit is de dag dat de Congolese president Joseph Kabila zich al dan niet kandidaat zou stellen voor de verkiezingen van 23 december. Hij liet zijn keuze lang in nevelen gehuld. Volgens de Grondwet kan hij zich helemaal niet kandidaat stellen omdat hij er immers al twee termijnen van 5 jaar op heeft zitten. Maar Joseph, zoon van de vermoorde rebellenleider Laurent die een paar jaar president was, is gewend geraakt aan de macht.

Extractie

Mart Hovens. Zoals al vaker gezegd: de Democratische Republiek Congo is het rijkste land van Afrika onder de grond en een van de armste erboven. De extractieve industrie is verreweg de belangrijkste bedrijfstak, maar de opbrengsten uit de bodemschatten verdwijnen in de diepe zakken van de elite in Congo en elders.

Migratie

Mart Hovens. Vriend en theatermaker Nzey zei me onlangs dat hij een Nederlandse vrouw wilde. Dan kon hij naar Nederland waar hij met zijn talent veel meer kon doen. Ik vertelde hem dat – zelfs als hij met een Nederlandse zou trouwen – het uitgesloten is dat hij toegelaten wordt. Europa wil geen Afrikanen, ook niet als ze getalenteerd zijn. Wij lijken te kiezen voor een langzaam vergrijzen, wegkwijnen en een verloren werelddeel worden.

Kadima’s Pride of Africa

Mart Hovens. In het Lingala, de taal van dit deel van Congo, is ‘dier’ hetzelfde als ‘vlees’: nyama. Op mijn reizen in Afrika wees ik (bioloog) regelmatig enthousiast op een aap of slang maar mijn Afrikaanse begeleider reageerde dan met ‘nee, oninteressant, niet lekker’. In arme landen zijn dieren er om gegeten te worden. In rijke landen worden uiteraard ook dieren gegeten maar die worden speciaal daarvoor opgeleid.

Op weg naar verkiezingen in Congo (2)

Mart Hovens. We verhuizen naar een kleiner appartement en gaan wat huisraad weggeven of verkopen. Dat laatste zal niet gemakkelijk zijn want de meeste Congolezen hebben geen geld. De benzineprijs is verhoogd en de broodprijs is zelfs 50% gestegen.