Categorie: Kronieken uit Congo

Op weg naar verkiezingen in Congo

Mart Hovens. In Nederland werd gestemd. Ik was er weer niet bij. Of in Congo de verkiezingen op 23 december doorgaan, weet niemand. De taxichauffeur gisteren had er geen vertrouwen in. Hij dacht dat Kabila eeuwig aan zou blijven omdat hij nou eenmaal de wapens had.

De oplossing voor het geweld in Congo

Mart Hovens. Dagelijks vallen er doden in de Kasai en Oost-Congo. Een amalgaam van rebellengroepen en leger- en politie-eenheden moorden elkaar onderling uit. Als collaterale schade vallen er burgerslachtoffers, door kogels, ziekten of honger. Het wordt overal geframed als interetnische geschillen, maar het gaat bijna altijd over economische macht.

Toenemende interne en externe spanningen in Congo

Mart Hovens. Afgelopen zondag vond weer een mars van de katholieke lekenorganisatie plaats. Ze protesteerden, gesteund door de oppositie, tegen het aanblijven van president Kabila en voor een verbetering van de levensomstandigheden. Het internet lag eruit om te voorkomen dat de sociale media zouden oproepen tot deelname en dat filmpjes van het geweld naar de pers gestuurd zouden worden. De week ervoor waren er al veel militairen in de stad.

Verkiezingen in Congo?

Mart Hovens. Onlangs was ik bij een debat over de vraag of verkiezingen wel nuttig zouden zijn voor de Democratische Republiek Congo. De meningen waren nogal verdeeld. Mijn eigen vraag aan het panel was: geen verkiezingen, maar wat dan wel?!

Bijbels, palmtakken en rozenkransen tegen kogels en traangas

Mart Hovens. Op 21 januari was er in Kinshasa weer een manifestatie tegen het aanblijven van president Kabila. Het werd – net als met oudjaar – georganiseerd door de katholieke lekenkerk. Er waren zeker 6 doden, een vijftigtal gewonden en meer dan 100 gearresteerden, w.o. 10 priesters. Enkele priesters werden aangehouden, geboeid, mishandeld en met onbekende bestemming weggevoerd.

Uberurbanisatie in Kinshasa

Mart Hovens. De urbanisatie van Kinshasa (Democratische Republiek Congo) neemt dramatische vormen aan. De populatie wordt momenteel op 12 miljoen geschat. Iedere dag komen er meer dan 1000 inwoners bij. Ze komen van het verarmde platteland of uit de vele conflictgebieden. Kinshasa is inmiddels de grootste francofone stad ter wereld. Het veranderde van Kin la Belle (Kin de Mooie) naar Kin la Poubelle (Kin het Vuilnisvat).

Che in Congo

Mart Hovens. Veel mensen van mijn generatie hadden in de jaren 70 de iconische poster van Che Guevara op hun kamer hangen. Op deze contrastrijke foto kijkt hij onbeschroomd de nieuwe ideale wereld in. Hij heeft lang haar, een dun baardje en een baret met de ster van Cuba op zijn hoofd. In Afrika kom je de foto nog veel tegen, op het spatbord van brommers en achterop transportbusjes.

Biologieles in Kimpoko

Mart Hovens. Ik schreef al eens dat mijn loopbaan cyclisch geworden is. In de jaren 70 gaf ik biologie en zo aan HBO- en MBO-studenten in Nijmegen. Toentertijd fietste ik om 8.35 naar school en trof daar om 8.45 mijn studenten en het lesmateriaal aan. In Kinshasa fiets ik om 7.30 naar hotel Beatrice. Om 8 uur ben ik er maar daarna stagneert het vaak.

Lubumbashi

Mart Hovens. Lubumbashi is de tweede stad in Congo maar lijkt in niets op Kinshasa. Relaxt, geen geschreeuw, brede beboomde lanen met weinig auto’s, oude koloniale gebouwen en nauwelijks hoogbouw. Fietsers en nauwelijks politie (wat zou ik graag hier rondfietsen!).

Congolese rulings

Mart Hovens. Ik lees in de krant over de rulings die de Nederlandse staatssecretaris van Financiën trof met Amerikaanse bedrijven om geen belasting te hoeven betalen. Maar zijn Congolese counterpart kan dat natuurlijk veel beter. Het Carter Center (van de oud VS-president) onderzocht onlangs nauwgezet de belastingontwijking in Congo.

Plucheplakkende zonen

Mart Hovens. Ik zie het Afrikaanse nieuws. Het zijn moeilijke tijden voor de beroemde Afrikaanse zonen. President Uhuru Kenyatta, zoon van Jomo, de eerste president van Kenia, heeft alle moeite om legitiem aan de macht te blijven. Zijn belager Raila Odinga, zoon van Oginga, een toenmalige handlanger van Jomo, ontwijkt verkiezingen.

Un petit rien

Mart Hovens. De verstopping van de afvoer is ontdekt. Bij de buren. Een deel van de afvoer loopt buiten ons huis over hun erf. De loodgieter en de wacht gingen poolshoogte nemen maar werden weggejaagd door de buurvrouw. De loodgieter kon nog net zien dat de pijp afgesloten en gesloopt was.

Apocalypse Now?

Mart Hovens. De bekende oorlogsfilm Apocalypse Now is gebaseerd op het boek Heart of Darkness van Joseph Conrad. In dat boek gaat de verwilderde ivoorhandelaar Mr Kurtz zijn ondergang in Congo tegemoet, net als Mr Kurtz (Marlon Brando) in de wouden van Cambodja. ‘The horror… the horror!’

Biodiversiteit in Congo

Mart Hovens. Het dierenleven in ons huis in Kinshasa bloeit. De biodiversiteit is van een hogere orde dan in het ernstig bedreigde Congolese oerwoud. Bij het licht van de zaklamp zag ik mijn eerste avond in Kinshasa al ratten, muggen en kakkerlakken.

De Kasai

Mart Hovens. In Nederland draait momenteel Félicité, de winnaar van de Zilveren Beer in Berlijn. De film gaat over een vrijgevochten en trotse Congolese. Om de kosten van de operatie voor haar zoon te betalen, zingt ze in een rauwe bar in Kinshasa. Ze wordt begeleid door de Kasai Allstars.

Kurtz, Mobutu en Kabila

Mart Hovens. Ik lees momenteel In the footsteps of Mr Kurtz van Michela Wrong. Mr Kurtz was de koloniale ivoorhandelaar in de roman Heart of Darkness van Joseph Conrad. Kurtz woonde aan de bovenloop van de Congorivier en had er zijn eigen wette- en normloze rijk gecreëerd. Het lag letterlijk aan het einde van de beschaving. Het eindigde in surreële chaos en kannibalisme: “The horror, the horror!”